Andrea Mantegna
Andrea Mantegna (ur. ok. 1431, zm. 13 września 1506) – włoski malarz i rytownik.
Był prekursorem miedziorytu, a jego prace były wzorem dla Albrechta Dürera. Tworzył głównie w Padwie i Mantui. Jego obrazy wyróżniają się dramatyzmem rysunku, mistrzostwem perspektywy oraz wybitnie klasycznym detalem architektonicznym.
Do najważniejszych jego prac zalicza się freski ze scenami z życia św. Krzysztofa i Jakuba w Cappella Ovetari w kościele degli Eremitani w Padwie (1448-1457, poważnie uszkodzone w czasie II wojny światowej, częściowo zrekonstruowane) oraz freski w Camera degli Sposi w Pałacu Książęcym w Mantui. Od 1459 pracował u Gonzagów w Mantui, tworząc serię wybitnych fresków w Castello San Giorgio i Palazzo Ducale[1]. Namalowany w 1465-1466 obraz Chrystus zmarły, wyróżnia się zastosowaniem bardzo śmiałego skrótu perspektywicznego.
W twórczości Mantegni widać dokładną znajomość antyku, np. 9 obrazów pod wspólnym tytułem Triumf Cezara (ok. 1480-1492). Inna jego pracą był obraz Modlitwa w Ogrójcu z 1460 roku, znajdujący się obecnie w National Gallery w Londynie. W galerii Uffizi znajdują trzy obrazy, obecnie Tryptyk z Pokłonem Trzech Króli, Obrzezaniem i Wniebowstąpieniem Chrystusa.
Spis treści |
2 Prace artysty
2 Lata 1431-1459
- Święty Marek – ok. 1448, Städelsches Kunstinstitut Frankfurt;
- Święty Hieronim - 1448 – 1449, Museu de Art, São Paulo;;
- Serafin – 1449 – 1450 kościół Eremitani kaplica Ovetarich, Padwa;
- Poliptyk ze św. Łukaszem – 1453 – 1454, tempera na desce 178 × 227 cm, Pinakoteka Brera Mediolan;
- Święty Jerzy – ok. 1456 – 1457, tempera na desce 66 × 32 cm, Gallerie dell'Accademia Wenecja
- Prezentacja w świątyni -1455- 1465, tempera na desce 69 × 86,3 cm, Gemäldegalerie Berlin
- Święty Piotr – ok. 1449 fresk, kościół Eremitani, Padwa
- Pokłon pasterzy – 1450, Metropolitan Museum of Art
- Poliptyk świętego Łukasza, – 1454, Pinakoteka Brera
- Święta Eufemia – 1454, Gallerie Nazionali Neapol
- Dzieciątko błogosławiące – 1455 – 1460, National Gallery of Art Waszyngton
- Portret Jacopa Antonia – 1453 Bibliotheque de I'Arsenal, Paryż
2 Na dworze Gonzagów (1460-1474)
- Tryptyk z Uffizi (Tryptyk:Obrzezanie, Pokłon Trzech Króli, Wniebowstąpienie) – ok. 1459 – 1492, tempera na desce, kwatera środkowa 77 × 75 cm, kwatery boczne 86 × 42,5 cm, Galeria Uffizi Florencja
- Tryptyk z Pokłonem Trzech Króli, Obrzezaniem i Wniebowstąpieniem Chrystusa – 1466
- Pogrzeb Najświętszej Marii Panny – 1460, Prado, Madryt
- Modlitwa w Ogrójcu – 1460
- Święty Sebastian – ok. 1460
- Poliptyk San Zeno – ok. 1457 – 1460 Werona
- Północna ściana w camera Picta – 1465 – 1474 Palazzo Ducale Mantua
- Zaśnięcie Matki Boskiej – 1450 – 1460, tempera i złoto na desce 54 × 42 cm, Prado
- Portret Francesca Gonzagi – ok. 1460 – 1462, tempera na desce 25 × 18, Museo di Capodimonte Neapol
- Madonna z Dzieciątkiem – 1465 – 1470, Staatliche Museen Gemäldegalerie;
- Portret mężczyzny- ok. 1466 Galeria Uffizi
2 Lata 1475-1497
- Opłakiwanie zmarłego Chrystusa (Martwy Chrystus), 1475 – 1478, tempera na płótnie 68 × 81 cm, Pinakoteka Brera Mediolan
- Matka Boska Zwycięska, – 1496, Luwr
- Judyta z głową Holofernesa – 1490
- cykl Triumf Cezara:
- Trębacze i chorążowie – (płótno I) 1485 – 1500, Hampton Court Royal Collection
- Trofea i machiny oblężnicze, poselstwa podbitych miast i inskrypcje – (płótno II) 1480 – 1500, Hampton Court Royal Collection
- Wóz z trofeami i tragarze łupów – (płótno III) 1485 – 1500, Hampton Court Royal Collection
- Trębacze, chóry i słonie – (płótno V) 1485 – 1500, Hampton Court Royal Collection
- Tragarze łupów, trofeów i broni – (płótno VI) – 1485 – 1500, Hampton Court Royal Collection
- Muzycy i niosący sztandary – (płótno VIII), 1485 – 1500, Hampton Court Royal Collection
- Juliusz Cezar na triumfalnym wozie – (płótno IX) 1485 – 1500, Hampton Court Royal Collection
- Judyta , ok.1495 National Gallery of Art, Waszyngton
- Święta Rodzina ze św. Janem – 1495 – 1505 Gemäldegalerie Drezno
- Odkupiciel – 1493 Congregazione Della Carita
- Madonna u groty 1488 – 1490, Galeria Uffizi
- Chrystus podtrzymywany przez dwóch aniołów 1490 – 1500, Ny carlsberg Glyptotek Kopenhaga;
- Zstąpienie do grobu – ok. 1492 kolekcja prywatna Barbary Piaseckiej Johnson, Princeton;
- Zstąpienie do grobu – ok. 1470 , École nationale supérieure des Beaux-Arts, Paryż
2 Ostatnie lata
- Triumf cnoty – ok. 1499 -1502 Luwr
Przypisy
- ↑ Tim Jepson: Przewodnik National Geographic – Włochy. Warszawa: G+J RBA Sp. z o.o.& Co. Spółka Komandytowa, 2002, s. 125. ISBN 83-88132-80-6.
